از منشور کوروش تا نقض حقوق بشر توسط آمریکا

مریم مرادی
دکتری روابط بینا لملل

حقوق بشر از زمان آفرینش انسان به بعد همواره وجود داشته و پا برجا بوده است. و آیین های آسمانی یکی پس از دیگری این حقوق را گوشزد نمودها ند. شواهد و پیشینه تاریخی نشان می دهد نخستین سندی که در آن حقوق انسان مورد توجه قرار گرفته است، فرمان کوروش پادشاه ایران است که تقریبا حدود بیست و پنج قرن از آن می گذرد کریستین دوبی Christian Daubie از علو طبع و مروت کوروش نسبت به مردمانی که تحت فرما نش بودند سخن گفته است و به احترامی که او نسبت به ادیان مختلف داشته است، اشاره می کند. در فرمان کوروش آنچه که ما امروز در اسناد حقوق بشری حق آزادی و امنیت، حق مالکیت و حقوق اقتصادی و اجتماعی می دانیم به رسمیت شناخته شده و مورد حمایت قرار گرفته است. کوروش بعد از فتح بابل فرمان داد که به مردم شهرآسیب نرسد، خانه ها و معابد خراب شده را از نو ساخت و بازسازی کرد. در دورها ی که قدرت های فاتح آن زمان هیچ گونه رحم و شفقتی نسبت به ملل مغلوب نداشتند. سیر تاریخی حقوق بشر در غرب نشان می دهد که این حقوق در غرب نیز مورد توجه بوده است. منشور کبیر انگلستان در سال 1215 ، شامل یک مجموعه حقوق انسانی و آزادی های عمومی بود که اکنون در قلمرو حقوق بشر قرار می گیرند. اما برخورداری از این حقوق فقط به طبقه اشراف محدود بود. به دنبال انقلاب کبیر فرانسه در سال 1789 بیانیه هایی در مورد حقوق به تصویب رسانده شد که در آن اعلامیه 17 ماده ای حقوق انسان از جمله برابری و آزادی مورد توجه قرار گرفت. بعد ها شاهد این هستیم که اغلب مواد این دو منشور با اعلامیه جهانی حقوق بشر توافق دارد. با توسعه حقوق بینال ملل و گسترش روابط میان کشورها، حقوق بین الملل عرفی بسیاری از حقوق را به تدریج به رسمیت و مورد شناسایی قرار داد. حقوق دیپلماتیک مدرن، حقوق جنگ و حقوق بشردوستانه بینا لمللی، حقوق زنان و کودکان، حقوق پناهندگان و اقلیت ها از جمله حقوقی شد که به دنبال تحولات بعد از جنگ جهانی دوم به سمت و سوی حمایت بینا لمللی به ویژه حمایت خاص ایالات متحدهآ مریکا قرار گرفت. این حقوق با اعلامیه جهانی حقوق بشر در سال 1948 جنبه بینا لمللی و جهانی به خود گرفت و به کلیه کشورها و دولت ها وعده احترام نهادن به این حقوق داده شد. اعلامیه شامل یک مقدمه و 30 ماده بود. به دنبال آن کنوانسیون اروپایی حمایت از حقوق بشر و آزادی های بنیادین در سال 1950 به تصویب رسید و سپس کنوانسیون حمایت از حقوق بشر در قاره آمریکا مصوب سال 1969 . اما امروز با وجود حمایت و شناسایی حقوق بشر توسط ارکان مختلف سازمان ملل متحد و وجود کنوانسیون های متعدد و مختلف حمایت از حقوق بشر و بشر دوستانه بینا لمللی و نیز سایر حمایت های منطقها ی از حقوق بشر در اروپا و امریکا و پیدایش سازمان های غیر دولتی از قبیل سازمان عفو بینا لملل که خود را وقف اجرای معاهدات و اعلامیه های حقوق بشری نمودها ند، شاهد نقض فاحش این حقوق توسط دولت های غربی هستیم. گویی امروز غرب حقوق بشر را مخصوص انسان غربی می داند و برای کشورهای در حال توسعه و جهان سوم هیچ گونه حقی را قائل نیست. با این پیشینه و خاستگاه تاریخی امروز ما شاهد نقض آشکار این حقوق توسط ایالات متحده آمریکا هسستیم. کشوری که همواره از موضوع حقوق بشر به عنوان ابزاری برای سرکوب ملت ها استفاده می کند. مستندات بسیاری از موارد نقض حقوق بشر توسط این کشور وجود دارد که ایالات متحده را به بزرگترین نماد ناقض حقوق بشر در دنیا تبدیل کرده است. برخی از نمونه های نقض حقوقب شر توسط این کشور که ادعای حمایت و حفاظت ازرژیم بینا لمللی حقوق بشر را دارد اجمالا به این شرح است. نقض توافقن امه ژنو سال 1949 در خصوص تفکیک میان نظامیان و غیرن ظامیان در درگیری های مسلحانه و نظامی. خروج یکجانبه آمریکا از توافقنامه، در خصوص منع توسعه موشک های بالستیک با روسیه. ABM پروتکل کیوتو در خصوص گازهای گلخانه ای مورد دیگری است که آمریکا هنوز آن را امضا نکرده است در حالی که خود نخستین عامل آلودگی محیط زیست و انتشار این نوع گازها ست که به کره زمین آسیب می رساند. آمریکا خود را امروز قهرمان دفاع از حقوق بشر در جهان می داند این در حالی است که مهم ترین توافقنامه های حقوقب شری از جمله توافقنامه بین المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و حقوق شهروندی و سیاسی، توافقنامه بینا لمللی مبارزه با تمامی انواع تبعیض نژادی و همچنین کنوانسیون ویژه اوضاع پناهندگان را امضا نکرده و از توافقنامه مبارزه با تولید و استفاده از مین و توافقنامه مبارزه با سلاح های شیمیایی و بیولوژیک هم خارج شده است. نقض حقوق مسلمانان در این کشور، زندان های مخفی آمریکا و رفتار وحشیانه پلیس آمریکا با زندانیان و وجود زندان های مخفی از دیگر موارد این نقض فاحش حقوق بشری است. متأسفانه موارد متعدد نقض حقوقب شر توسط ایالات متحده به گونها ی است که در بسیاری از موارد توجیه و تفسیر می گردد و این کشور مسئولیت بینا لمللی اقداماتش را تاکنون نپذیرفته است. بنابراین رژیم بین المللی حقوق بشر که یکی از ویژگی های برجسته و ریشه دار آن جهان شمول بودن این حقوق است همواره توسط خود آمریکا با تکیه بر سیاست یکجانبه گرایی نقض می شود.