آشنایی با «کتاب القضا » نوشته میرزا ابوالفضل نجم آبادی

کتاب القضاء از مجموعه آثار مرحوم آی تالله حاج میرزا ابوالفضل نج مآبادی است که تقریرات دروس استادا یشان، مرحوم آی تا للهالعظمی شیخ ضیاءالدین عراقی، در بحث قضا را شامل م یشود. به تصریح خود مؤلف، این کتاب را بعد از فراغ از کتابا لغصب به رشته تحریر درآورده است. اثر حاضر مشتمل بر ده مقصد م یباشد. مقصد اول مشتمل بر چهار فصل م یباشد که فصل اول در شرایط قاضی و مباحثی چون اشتراط اجتهاد در قاضی، بحث ولایت و مراتب آن، امور حسبیه، ولایت حاکم، اذن حاکم در قضاء، نصب قیّم و صلح بر یمین است. فصل دوم عدم جواز عدول از حاکم جام عالشرایط به غیر آن را مورد بحث قرار م یدهد، فصل سوم به حقوق و دستمزد حاکم، اخص اجرت برای قضاوت و همچنین بحث رشوه اختصاص دارد و در نهایت در فصل چهارم به راههای ثبوت ولایت قاضی برای مردم و چگونگی اثبات آن پرداخته م یشود. مقصد دوم در نحوه اثبات حق و مقصد سوم در عدالت شهود و شرایط آن بحث نموده است. مقاصد بعدی این کتاب به مباحث زیر اختصاص دارد: دعوی و مدعی به، احکام اعسار، متعلقات یمین، احکام یمین، نکول، اقامه بینه، شاهد و قسم، ارکان باب قضاء. فقیه دانا و مجتهد توانا و مدرس فقه مکتب اه لالبیت )ع(، مرحوم آی تالله حاج میرزا ابوالفضل نج مآبادی در سال 1317 قمری در یک خانواده مذهبی تولد یافت. وی پس از آموختن مقدمات علوم عربیه از صرف و نحو و غیره در مدرسه جدش، حاج شیخ هادی، شروع به خواندن سطح نموده و منقول و معقول را نزد مرحوم حاج شیخ مسیح طالقانی و مرحوم حاج فاضل عراقی فرا م یگیرد و سپس در سال 1342 به سوی مکه معظمه و عتبات عالیات رهسپار م یگردد و در نجف اشرف به ادامه تحصیل م یپردازد. وی در آنجا ترجمه کتاب گرا نسنگ المراجعات مرحوم سیدشر فالدین عاملی را شروع م یکند. وی در مدت اقامتش در حوزه علمیه نجف اشرف و شرکت در دروس فقه و اصول اساتید بزرگواری چون آی تالله حاج میرزا حسن نائینی و ضیاءالدین عراقی، بیشتر دروس فقه و اصول آنان را، از عبادت تا سیاست، به رشته تحریر درم یآورد و مرحوم نائینی در اجازه مفصلی از وی اظهار رضایت م ینماید. آنگاه با کسب اجتهاد در سال 1349 قمری به تهران آمده و در محله سنگلج و حس نآباد به تدریس و رسیدگی امور دینی مردم م یپردازد. آی تالله نج مآبادی در شب جمعه 24 شعبان 1385 قمری ، در 65 سالگی به رحمت ایزدی پیوست و پیکر مطهرشان در مسجد بالاسر به خاک سپرده شد. منبع: حاج میرزا ابوالفضل نج مآبادی، کتاب القضاء، قم، تحقیق و نشر: موسسه آی تالله العظمی بروجردی، نشر معالم اه لالبیت )ع(، چاپ اول، .1379